Balinalar Nasıl Kolay Yüzüyor

Prof.Dr. M.Sami POLATÖZ (sızıntı)


Yüzümüzde çıkan bir sivilce ve elimizde çıkan bir siğil bile tesadüfen ve sebepsiz değildir. Biraz düşününce bir sürü hikmetini bulabiliriz. Tıpkı bunun gibi ağaçtan düşen bir yaprağın da ekolojik denge, ziraat, bitki beslenme ve toprak açısından onlarca hikmetini bulabiliriz. Hayvanlar âleminde de hiçbir organ, doku ve hücre, bunların teşkil ettiği morfolojik yapılar gereksiz, önemsiz, sebepsiz ve abes değildir.


Tabiattaki her yaratılmışa böyle bir araştırıcı ve hikmet nazarıyla bakmayı öğrenebilsek, hayret ufkumuz bir kat daha genişleyecek ve Yaratıcımıza olan aşkımızdan aldığımız lezzet çok daha fazla artacaktır. Birçoğumuz çeşitli balinalara ait fotoğraflara zaman zaman bakmış ve bugün yaşayan bu en büyük hayvanlardaki anatomik ve morfolojik dizaynın kusursuzluğu karşısında hayrette kalmışızdır. Tabii ki hiçbirimizin aklına kafalarındaki ve yüzgeçlerindeki iri siğil gibi şişkinliklerin ne işe yaradığı gelmediği gibi, aksine bu mükemmel dizaynı bozan hastalık sonucu çıkmış ve kurumuş yaralar olduğunu düşünmüşüzdür. Halbuki her şeyde hikmet ve ölçü arayan bir araştırmacı gözüyle bakabilseydik, balinaların kafalarının ön kısımlarında ve yüzgeçlerinin önlerindeki bu şişliklerin önemli teknolojik gelişmelere kapı açabileceklerini görebilirdik.

Bu şişlikler sayesinde suyun direnci azaltılabilmekte ve dev vücudun manevra kabiliyeti artırılabilmektedir. İleride gemilere ve uçaklara uygulanabilecek olan bu teknoloji hem yakıt sarfiyatını azaltabilecek, hem de gemi ve uçaklara daha rahat hareket imkanı sağlayabilecektir.

Balinalardaki şişlikler biyologları uzun zamandır şaşırtmaktaydı. Kaliforniya’daki Uygulamalı Akışkan Mühendisliği Şirketi’nden Philip Watts ve Pennsylvania’daki West Chester Üniversitesi’nden Frank Fish balinaların yüzgeçlerindeki küçük şişliklerin hareket esnasında ve dururken suya olan tesirlerini bilgisayarla denediler. Büyük bir sürpriz sonucu şişliklerin sürüklenme kuvvetini (suyun direnci ile oluşan kuvvet) % 10 azalttığını ve kaldırma kuvvetini ise % 5 artırdığını buldular. “Aynı anda hem sürüklenmeyi azaltan hem de kaldırmayı artıran bir etkiyi bulmak çok nadirdir. Genel olarak bir şey sürüklenmeyi azaltıyor ise kaldırmayı da azaltır, aksine sürüklenmeyi artırıyor ise kaldırma kuvvetini de artırır” diyor Watts.

Şişliklerin yüzgecin üst kısmında seri halinde kesintili alçak basınç bölgeleri oluşturduğu sanılıyor. Bu bölgeler bir yandan kaldırma kuvvetini artırırken, alçak basıncın kesintili olması da sürüklenme kuvvetini düşürüyor.

Watts ve Fish çalışmalarının uçakların manevra kabiliyetlerini arttırabileceğini düşünüyorlar. “Günümüzde uçak mühendisleri, kanat ön kenarının düz olması gerektiğini düşünmektedirler.” diyor Watts.

Şişlikler aynı zamanda balinaların avlarını kovalarken âni dönüş yapabilmelerini sağlamaktadırlar.

Teknolojideki ilerlemeler, bizi,canlılarda basit gibi görünen bazı ayrıntıların, aslında mükemmel bir mühendislik tasarımının neticesi olarak belli bir hedef ve gâye için yerleştirildiği sonucuna götürmektedir.

Kaynak
-Michael Le Page, ‘Spead bumps qive humpbacks a surprise boost’, New Scientist, 13 Ocak 2001.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: