Türkiye Bölgeler Coğrafyası-Ege Bölgesi

Ege Bölgesi

Ege Bölgesi, yer şekilleri, iklim ve bunun etkisine bağlı olarak beşeri ve ekonomik yönden farklı olan iki bölüme ayrılmıştır. Bunlar Ege Bölümü ve İç Batı Anadolu Bölümüdür.

Yer şekilleri

Yer şekillerinin oluşmasında 3. zaman sonları ile 4. zaman başlarındaki tektonik hareketler belirleyici olmuştur.

Dağlar : Bölgenin batısında, Ege Denizi’ne dik uzanan, doğu-batı yönlü dağlar ile bu dağlar arasındaki çöküntü ovaları yer alır. Kuzeyden güneye doğru sıralanan Kaz Dağı, Mardan Dağı, Yunt Dağı, Bozdağlar ve Aydın Dağları kırılma sonucu oluşan horstlardır. Manisa’nın Kula ilçesi yakınlarında genç volkan konileri yer alır.

Ovalar : Doğu – batı yönlü uzanan dağ sıraları arasında yer alan Edremit, Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes ovaları kırılma sonucu oluşan grabenlerdir. Ege Bölümü’nde yüksekliği 250 metreden daha az olan çöküntü ovaları yer alır ve iç kesimlere doğru uzanır. Bölgenin en güneyindeki Menteşe Yöresi’nde ise karstik ovalar yaygındır.

Platolar : Bölgedeki platolar Ege grabenlerinin doğusunda, İç Batı Anadolu Bölümü’ndeki yüksek düzlüklerdir. Kıyı Ege ovalarının bittiği yerde, plato görünümündeki İç Batı Anadolu eşiği başlar. İç Batı Anadolu Platosu üzerinde yüksekliği 2000 metreden az olan Demirci, Eğrigöz, Şaphane, Murat, Emir ve Sandıklı Dağları yer alır.

Akarsular ve Göller

Akarsular : Bölgenin akarsuları Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes’tir. Hepsi Ege Denizi’ne dökülür. Akarsuların aşağı çığırlarında arazi eğimi azaldığı için menderesler, akarsu ağızlarında ise akarsularla aynı adları taşıyan irili-ufaklı delta ovaları oluşmuştur. Akarsuların yatak eğimi az olduğu için hidroelektrik potansiyelleri de azdır.

Göller : Göl bakımından fakir olan Ege Bölgesi’nde Bafa (Çamiçi) ve Marmara gölleri yer alır. Bu göller alüvyal set gölleridir. Suları tatlıdır.

İklim

Kıyı kesimindeki Asıl Ege Bölümü’nde Akdeniz iklimi özellikleri görülür. Akdeniz ikliminin etkileri, çöküntü ovaları boyunca, kıyıdan yer yer 100-150 km kadar içerilere sokulur. Kıyı kesiminde kar yağışları ve don olayları çok ender görülür. Kışları oldukça ılımandır. Yaz mevsimi kıyı ovalarında oldukça sıcak ve kurak geçer. İç Batı Anadolu Bölümü’nde ise Akdeniz ikliminden karasal iklime geçiş özelliği görülür. Sıcaklık farkları artar. İç Batı Anadolu’da kış mevsimi kıyı kesime göre daha soğuktur. Kar yağışları ve don olayları görülür. Yaz mevsimi ise kıyı kesime göre daha sıcaktır. İç Batı Anadolu’da kıyı kesimine göre azalan yağışlar, ilkbahar mevsimine doğru kayar. Yaz kuraklığı kıyı kesimden daha azdır.

Doğal Bitki Örtüsü

Ege Bölümü’nde 500-600 metreler kadar makiler, daha yükseklerde iğne yapraklı ağaçlardan oluşan ormanlar yer alır. İç Batı Anadolu Bölümü’nde çalılık ve ormanlarla, İç Anadolu’ya doğru bozkırlar göürülür.

Nüfus ve Yerleşme

Nüfus sayısı bakımından Marmara, İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinden sonra 4. sırayı alır. Bölgede doğum oranı düşüktür. Yüzölçümü küçük olduğundan, nüfus yoğunluğu bakımından Marmara Bölgesi’nden sonra 2. sırayı alır. Nüfusun dağılışı düzenli değildir. Kıyı kesimindeki ovalar sık nüfuslu, iç kesimler ise dağlık Menteşe Yöresi ise oldukça tenhadır. Ege Bölümü’nde kentleşme oranı yüksek, göçler nedeniyle nüfus artışı fazladır. Ayrıca bu bölümde yer alan Kuşadası, Bodrum, Marmaris gibi turizm merkezlerinde yaz mevsiminde turizm nedeniyle nüfus artar.

İller

Afyon, Aydın, Denizli, İzmir, Kütahya, Manisa, Muğla, Uşak

Ekonomik Özellikler

Tarım

Kıyı kesimindeki Ege Bölümü’nde verimli tarım topraklarının bulunması ve Akdeniz ikliminin etkisi nedeniyle, ekonomik değeri yüksek olan ihraç ürünleri yetiştirilir. Bu bölümde tarımda makine kullanımı yaygındır. İntansif (modern) tarım yöntemleri uygulanır. Tarımsal nüfus yoğunluğu fazla olan bu bölümde seracılık da yaygındır. İç Batı Anadolu Bölümü’nde iklimin karasallaşması ve sulamanın yaygın olmaması, tarımsal ürün çeşitliliğini azaltır. Kıyıda yetiştirilen ürünler bu bölümde yetiştirilemez.

Tarım Ürünleri

Asıl Ege Bölümü’nün Başlıca Tarım Ürünleri

Tütün : Türkiye tütün üretiminin % 50’sini bu bölge karşılar. Tüm kıyı ovalarında ekimi yapılan ve yurt dışına ihraç edilen tütün en çok Bakırçay Ovası’nda yetiştirilir.

Zeytin : Akdeniz ikliminin tanıtıcı kültür bitkisi olan zeytin en çok Ege Bölgesi’nde yetiştirilir. Türkiye üretiminin % 48’ini Ege Bölgesi sağlar. Edremit – Ayvalık Yöresi başta olmak üzere tüm kıyı kesiminde ve yer yer 100 km içerilere kadar zeytin yetiştirilir.

Üzüm : Türkiye’de üzüm üretiminin % 40’ını sağlayan bölge 1. sırada yer alır. Kurutularak ihraç edilen çekirdeksiz üzümün tamamını Ege Bölgesi üretir. Başta Gediz Ovası olmak üzere Büyük ve Küçük Menderes ovalarında yetiştirilir.

İncir : Kış ılıklığı isteyen ve Akdeniz iklimine uyumlu olan incirin %82’si bu bölgede yetiştirilir. Büyük Menderes, Küçük Menderes ve Gediz ovalarında incir üretimi yoğunlaşır. Kurutularak yurt dışına ihraç edilen incirin en çok yetiştirildiği yer ise Aydın’dır.

Pamuk : Akdeniz iklimine uyumlu olduğundan kıyı ovalarında ekimi yapılır. Büyük Menderes ve Gediz ovalarında üretimi yoğunlaşır. Türkiye üretiminin % 42’sini sağlayan Ege Bölgesi üretimde ilk sırayı alır.

Turunçgiller : Akdeniz iklimine uyumlu olan ve kış ılıklığı isteyen turunçgil üretimi, İzmir’in güneyindeki kıyı ovalarında yapılrı. Türkiye üretiminin %10’unu sağlayan bölge, Akdeniz Bölgesi’nden sonra 2. sırayı alır.

Pirinç : Çöküntü ovalarında ekimi yoğunlaşır.

Sebze : Bölgenin sebze üretiminde önemli bir yeri vardır. Domates, biber, patlıcan, patates, salata, kereviz, pırasa, başlıcalarıdır.

Meyve : Bölge kendine özgü meyve üretimi ile diğer bölgelerden ayrılır. İncir, turunçgil ve üzümün yanı sıra elma ve kiraz üretimi de önem taşır.

İç Batı Anadolu Bölümü’nün Başlıca Tarım Ürünleri

Haşhaş : Tohumundan yağ ve kozasından morfin yapımında kullanılan afyon sakızının elde edildiği bir bitkidir. Bu nedenle ekimi devlet kontrolünde yapılır. Türkiye üretiminin %90’ını Ege Bölgesi karşılar. Afyonkarahisar çevresinde ekimi yoğunlaşır.

Tahıllar : Bölgede üretilen tahıl ülke üretiminin % 10’a yakın bölümünü karşılar. Tahıllardan buğday ve arpa, Afyon, Kütahya, Denizli ve Uşak’ta üretilir.

Şekerpancarı : Önemli bir endüstri bitkisi olan şekerpancarı Afyon, Kütahya ve Denizli’de üretilir.

Ayçiçeği : Denizel etkilerin sokulmadığı İç Batı Anadolu’da sulanabilen alanlarda yetişir.

Baklagiller : Uşak, bölgede nohut üretiminin en fazla yapıldığı yerdir.

Hayvancılık

Bölgede hayvan otlatmaya elverişli alanlar pek fazla değildir. Otlaklar daha çok İç Batı Anadolu’da görülür. Bölgenin kıyı kesiminde besi hayvancılığı, İç Batı Anadolu Bölümü’nde dağlıç ve sakız ırkı, İç Batı Anadolu platolarında karaman ırkı koyun yetiştirilir. Özellikle maki alanlarında kıl keçisi yetiştiriciliği önem taşır. Menteşe Yöresi’nde arıcılık gelişmiştir. Kümes hayvancılığı son yıllarda gelişme göstermiştir. Ayrıca doğal balıkçılığın yanı sıra kültür balıkçılığı da yapılır.

Ormancılık

Türkiye ormanları’nın %19’u Ege Bölgesi’nde yer alır. Ormanlar Asıl Ege Bölümü’nde yoğunlaşır. Menteşe Yöresi, Aydın Dağları, Bozdağlar ve Kaz Dağı orman bakımından en zengin alanlardır. Menteşe Yöresi’nde sığla yağı üretimi yapılır. Günlük ağacı ve meyan kökü de bölgedeki diğer önemli orman ürünleridir.

Madenler ve Enerji Kaynakları

Madenler : Krom üretiminde ikinci sırayı alan bölgede, Köyceğiz, Marmaris, Emet’te krom çıkarılır. Menteşe Yöresi’nde zımpara taşı, Afyon’da mermer, Eymir, Ayazmand ve Torbalı’da demir, Kütahya-Emet’te bor minerali çıkartılır. Ayrıca İzmir Çamaltı tuzlasında tuz üretilir.

Enerji Kaynakları : Türkiye’nin en önemli linyit yatakları bu bölgede yer alır. Linyit üretiminin %90’ı Ege Bölgesi’nden sağlanır. Çıkarıldığı yerler; Muğla – Yatağan, Manisa – Soma, Kütahya’da Tavşanlı, Tunçbilek, Seyitömer ve Değirmisaz’dır. Linyit’in önemli bir bölümü termik santrallerde yakılarak elektrik enerjisi üretilir.

Enerji Üretim Tesisleri

Termik santrallerin en çok olduğu bölgedir. Bu santraller; Manisa-Soma, Muğla-Yatağan ve Gökova ile Kütahya-Seyitömer ve Tunçbilek’te kuruludur. Termik enerjinin yanı sıra hidroelektrik enerjisi üretimi de yapılır. Demirköprü (Gediz), Kemer ve Adıgüzel (Büyük Menderes) barajları bu bölgededir. Denizli-Sarayköy’de jeotermal santral kuruludur.

Endüstri

Başlıca endüstri tesisleri şunlardır :

Besin, Sıvı Yağ : İzmir, Ayvalık, Edremit

Şeker : Uşak, Afyon, Kütahya

Sigara ve İçki : İzmir

Petrol Arıtma ve Petro Kimya : İzmir – Aliağa

Seramik, Çini, Porselen : Kütahya, Uşak, İzmir

Pamuklu Dokuma : İzmir, Aydın, Nazilli, Söke, Bergama, Denizli ve Uşak

Otomotiv : İzmir

Tarım Makineleri : Manisa, Aydın

Kağıt : Afyon (Çay)

Azot – Gübre : Kütahya

Ulaşım

Doğu – batı yönlü uzanan dağlar ve arasındaki ovalar, kıyı kesimle iç kesimi birbirine bağlayan yolların yapımını kolaylaştırmıştır. Dağlık Menteşe Yöresi dışında bölgede ulaşım sorunu yoktur. İzmit limanı ard bölgesine kara ve demiryollarıyla bağlanmıştır. Türkiye’nin en önemli ihraç limanıdır. Afyon ve Denizli de önemli yolların kesiştiği, ulaşımın geliştiği merkezlerdir.

Turizm

Ege Bölgesi’nde özellikle kıyı kesimler tarihi ve doğal güzellikleriyle turizmin çok geliştiği yerlerdir. Bodrum, Marmaris, Kuşadası, Çeşme, Didim, Foça deniz turizminin geliştiği merkezlerdir. Denizli – Pamukkale’deki travertenler, kaplıcalar, Selçuk-Efes’te Meryem Ana Kilisesi ve antik kent, Bergama, Sard, Didim, Milet, Afrodisyas anitk kentleri, Afyon ve Kütahya kaplıcaları bölgenin diğer turizm zenginlikleridir.

Bölgenin Ülke Ekonomisindeki Yeri

Ege Bölgesi sosyo-ekonomik gelişmişlik açısından Marmara Bölgesi’nden sonra 2. sırada yer alır. Aşağıda bölge ekonomisinde önemli yer tutan ürün ve ekonomik faaliyet türlerinin listesi verilmiştir.

İncir

Pamuk

Tütün

Üzüm

Zeytin

Haşhaş

Linyit

Endüstri ürünleri

Turizm

kaynak: bilgidünyası E kitap

Reklamlar

59 Responses to Türkiye Bölgeler Coğrafyası-Ege Bölgesi

  1. sevim dedi ki:

    katılıyorum

  2. süleyman dedi ki:

    al süleyman sen iyi adamsın derslerine çalış tamammı

  3. nejkoz dedi ki:

    selam blogunuzu ziyarete geldim.yazı güzel başarılar dilerim..

  4. ggfgf dedi ki:

    çok güzel bir site olmnuş beğendim

  5. ayşe dedi ki:

    çok güzel bir sayfa çok bilgili teşekkür ediyorum ödevimi bulmama yardımcı oldu

  6. yasin dedi ki:

    böyer bir site açtıgınız için sizden ve meslek arkadaslarınızdan onur duyarım
    sitelerin devamının gelmesini temenni ederim

  7. nurdan dedi ki:

    çok bilgi verici deil beenmedim

  8. anıl dedi ki:

    BENCEDE IGRENC YAZI BEGENMEDIM

  9. beğendik güzeldi dedi ki:

    teşekkürler

  10. evanescence dedi ki:

    çok guzel olmuşş yani ben beğendim tam puan

  11. arif ekerdiker dedi ki:

    yazı genelde güzel fakat bitki örtüsünü ve yerleşme gibi faktörleri fotograflarla güzel gösterebilirdin verdigin bilgiler için teşekkürler

  12. damla dedi ki:

    BENCE ÇOK GÜZEL BİR SİTE SENDE KATIL HERGÜN BURCUNUN ÖZELLİKLERİNİ ÖĞREN.

  13. hilal dedi ki:

    sn.nurdan hanım ve anıl bey emeğe saygı lütfen.

  14. cemre dedi ki:

    bence berbat yazarken çok yoruldum

  15. emre türen dedi ki:

    benim yıllık ödevim için çoooooooook iyi geldi kim yaptıysa Allah razı olsun

  16. burhan dedi ki:

    oğlum daha ilköğretim 2, sınıf öğrencisi vermiş olduğunuz bilgile harika tam bizim istediklerimiz burda mevcuttur teşekkürler.

  17. burhan dedi ki:

    teşekküre tam aradıklarım burada mevcuttur

  18. çakal dedi ki:

    çok kötü igrenç ötesi bir site

  19. çakal dedi ki:

    hiç kimseye tavsiye etmem

  20. asena dedi ki:

    performans ödevime çok yardımcı oldu.Bu site çok hoşuma gitti…

  21. barbie dedi ki:

    bu site çok güzel.hepinize bu siteyi yaptığınız için çok teşkürler…

  22. AYliN dedi ki:

    YA GÜZEL DE ÇOK UZUN BE ABİ!nAsIl ÖdEv ArAşTıRaCaz!AmA BöYlEsİ DaHa İi………
    AsLıNdA UzUn OlSun Di Mi… DaHa FaZlA ŞeY öĞrEnİrİz!!!!

  23. gizemm dedi ki:

    ewet yürekten katılıyorum

  24. gizem dedi ki:

    site güzel tebrik ama aradığım şeyler yok burada bea

  25. tatlı bela dedi ki:

    çok güzel olmuş beğenmeyenler bundan iyisini yapabiliyor iseler yapsınlar

  26. ABDÜLREZAK dedi ki:

    beğenmedim

  27. sena dedi ki:

    çok güzel bilgiler var!!

  28. sena dedi ki:

    odevime çok yararlı oldı tşkkur ederim

  29. MERVE dedi ki:

    SLM ÇOK GÜZEL OLMUŞ HRİKA ÇOK BEĞENDİM

  30. sena karataş dedi ki:

    hiç güzel değilmişşşş hımmmmmmmmmmm

  31. sena karataş dedi ki:

    sizin yüzünüzden 0 aldım aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa

  32. sezer dedi ki:

    benim için çok yararlı oldu çokteşekkür edereim size sizin sayeniz de 100 üzerin den yüz aldım

  33. zeynep dedi ki:

    ödevime çok yararlı oldu teşkür

  34. Ege Tatil dedi ki:

    Canını yedigimin Ege’si özledim ya :(

  35. goncagül dedi ki:

    çok güzel bir site fakat İzmir’in sanayisinide koysaydınızdaha güzel olurdu bana göre…sitenizi beğendim güzel..ecem & goncagül

  36. goncagül dedi ki:

    daha fazla şey eklemeyi unutmayın…biraz uzun ama olsun .önemi yokk.TEŞEKKÜRLERRR..ECEM & GONCAGÜL

  37. LİDYA dedi ki:

    SiTeNiZ GüZeL olMuŞŞ…TeŞeKkÜrLeR.(((…)))—==()

  38. goncagül dedi ki:

    siteniz gerçekten çok işmime yaradı…çok teşekkÜrLeR…SüPersİnİz!!!!(:x)…

  39. goncagül dedi ki:

    SüPeR Bi SiTe BuYaAaA………….PeRfOrMaNs ÖdEViMdEn İyİ NoT aLacAğImA İnAnIyorUm……(((onura gıcık kapıyorum)))…!!!

  40. e.betül dedi ki:

    ya ben nerelerde hangi madenler yetişir sorusuna daha uzun bir cevap ayrıntılı bir cevap istiyordum ….ama siteniz yinede çok güzelmiş..

  41. mutlu çelebi dedi ki:

    çok güzel

  42. mutlu çelebi dedi ki:

    bayıldım çok güzel kesin ödevimden 100 alcam

  43. beren konca dedi ki:

    çok güzel benimde ödevim için gerekliydi açıkçası kim hazırladıysa güzel olmuş ve ellerine sağlık

  44. dilara dedi ki:

    beyenmedim ve bir şey anlamadım

  45. buse dedi ki:

    ben bu siteyi hem sevdim hem de sevmedim bunu böyle bilin bilmiş olun.dilaraya katılıyorum

  46. selin dedi ki:

    bu site çok eğlenceliydi by

  47. feyza dedi ki:

    yaa kopyalanmıokıı buuu:(:(:(

  48. şevval dedi ki:

    lan acaba karpuz egede yetiştirilse ne olur?? babyler

  49. şevval dedi ki:

    sizler iyi olmaya gayret edin lan!!!!!!!!!! sbs den kalmayın

  50. gülbinsu dedi ki:

    dilara kızım teee 18 ocakta yazmışsın beğenmedim diye
    harika bir yer burası

  51. eslem dedi ki:

    yha bn ege bölgesindeki
    hayvanları nereden yani hangi siteden bulabilirimm

  52. senem dedi ki:

    çok güzel olmuş yapanın ellerine sağlık……..

  53. senem dedi ki:

    oh be buldum sonunda……….

  54. adanalı dedi ki:

    fena deyil

  55. kara aslan dedi ki:

    süper bir ödew dönem ödevi olanlar burdan kesinlikle yararlanmalı

  56. teşekkürler bilgiler için:)

  57. caduzeban dedi ki:

    boyle bi kaç site daha olsa okula ihtiyac kalmayacak.

  58. ozan dedi ki:

    ege bölgesin de çalışmalar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: