ERMENİ TEHCİRİN SEBEPLERİ VE ALINAN TEDBİRLER-30

HR. SYS, 2879/32_1
Devlet i Aliyye i Osmâniyye
Cenevre Başşehbenderliği
Numara:
115-1234
Mahremâne
Ermeniler hakkında Kalem i Mahsûs Müdüriyetine
Hariciye Nezâret i Celîlesi Cânib i Âlîsine
Ma‘rûz ı çâker i kemîneleridir ki
Bazı Ermeniler’in hayât ı devlete hiyânet ve emn ü âsâyiş i vatana ihânet maksad ı mezmûmuyla hükûmet i metbû‘alarına karşı isyâna teşebbüs etmeleri hasebiyle bunların te’dîb ve tenkîli için geçenlerde İstanbul’da bazı Ermeniler’in ba‘de’l- muhâkeme cürmleri tahakkuk eylemesine binâ’en i‘dâm edilmeleri keyfiyeti İsviçre’de mukîm Ermenilerce sû i tefsîr ve ağrâza uğramış olduğunu ve milletdaşları hakkında lâzime i adâletin îfâ edildiğini değil bi’l-‘akis bi-ğayr i hakkın bir zulüm icrâ olunduğunu iddi‘â eden merkûmânın Hükûmet i Seniyye hakkında her türlü tefevvühât ı müstehcenede bulunmaktan çekinmemekde ve şu hareketleri ile esâsen Devlet i Osmâniyye ve müttefikleri aleyhinde olan buradaki efkâr ı nâssı ve garazkâr matbû‘âtı büsbütün aleyhimize tahrîk etmek emelini beslemekte olduklarını eşhâs ı mezkûreden Mısırlı zengîn ba‘zılarının ise gâye i menhûsalarını tesrî‘ i vusûlü te’mîn için ötedenberi devlet ve millet hakkındaki buğz ve hıyâneti ile iştihâr eden ve el-yevm Lozan’da ikâmet etmekte bulunan Bogos Nubar Paşa’nın etrâf ı mefsedetinde bi’l-ictimâ‘ müzâkerelerine germî vermekte olduklarını arz etmeye ve her nekadar işbu müzâkerâtın neye ma‘tûf olduğuna âcizlerince vukûfun imkânı yoksa da her hâlde keyfiyeti enzâr ı dakîka i fahîmânelerine vaz‘ eylemeye mücâseret eyledim. Ol-bâbda emr ü fermân hazret i veliyyü’l-emrindir.
Fî 29 Hazîran sene 915
Cenevre Başşehbenderi
Bende
İmza

HR. SYS, 2879/32_2
Bâb ı Âlî
Hariciye Nezâreti
Umûr ı Siyâsiyye Müdüriyet i Umûmiyyesi
Mühimme Kalemi
6 Temmuz sene 331
19 Temmuz sene 915
1120-68694/914-68695
Başkumandanlık ve Dâhiliye’ye
Bazı Ermeni ihtilâlcilerinin İstanbul’da ba‘de’l-muhâkeme i‘dâm edilmeleri keyfiyetini İsviçre’de mukîm Ermeniler zulüm telâkkî ederek Hükûmet i Seniyye hakkında her türlü tefevvühât ı müstehcenede bulunmakta esâsen Devlet i Osmâniyye ve müttefikleri aleyhinde olan İsviçre’deki efkâr ı nâssı ve garazkâr matbû‘âtı büsbütün aleyhimize tahrîk etmek emelini beslemekte oldukları ve eşhâs ı mezkûreden Mısırlı zengîn ba‘zısı ise gâyelerinin serî‘an istihsâlini te’mîn için el-yevm Lozan’da mukîm bulunan Bogos Nubar Paşa ile müzâkerelerine germî vermekte bulundukları ve işbu müzâkerâtın neye ma‘tûf olduğuna ıttılâ‘ mümkün olmadığı Cenevre Başşehbenderliği’nden alınan 29 Haziran 915 tarihli tahrîrâtta iş‘âr olunmaktadır. Ma‘lûmât ı ânife. . . . . . . . . . . celîlelerine de verildi.
Ermeniler’in Hükûmet i Seniyye’ye karşı ne sûretle kıyâm ettiklerine ve Hükûmetin bunlar hakkında ittihâz ettiği tedâbîrin ne gibi ilcâ‘ât ile tatbîk olunduğuna dâ’ir süferâ’ i saltanat ı seniyyeye gönderildiği ma‘lûm ı âlîleri olan mufassal telgraflar vaktiyle Cenevre Başşehbenderine de teblîğ olunmuşdu. Mûmâ ileyh bu kabîlden teblîğâtımızın İsviçre matbû‘âtında intişârı müşkilâta tesâdüf ettiğini bildirmekte olup müşkilât ı mezbûrenin def‘i esbâbına tevessül kılındığı ma‘lûmât ı aliyyeleri hâsıl olmak üzre ilâveten beyân olunur efendim.

Özet

Suçları sabit görülerek mahkemece idama mahkum edilen Ermenilerin idam edilmelerinin İsviçre’de mukim Ermenilerce zulüm telakki edilerek Devlet-i Âlîyye aleyhinde propaganda yapmaları ve İsviçre matbuatında bu yönde neşriyatlar yapılması ile bu yayınlara cevap verme faaliyetleri.

1915.6.29

HR.SYS 2879/32 Belge No: 1-2

kaynak: T.C. başbakanlık devlet arşivleri genel müdürlüğü.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: