ERMENİ TEHCİRİN SEBEPLERİ VE ALINAN TEDBİRLER-44

DH. EUM. EMN, 87/21_1
Hüdâvendigâr Vilâyeti
Mektûbî Kalemi
Numara:
Umûmî: 4719
Husûsî: 442
Hulâsa: Mevkûf Ermeniler hakkında
Dâhiliye Nezâret i Celîlesine
Devletlü efendim hazretleri
1 Temmuz sene [1]330 târîhli ve dört yüz yetmiş üç numaralı şifre telgraf nâme i âlî i nezâret penâhîleri cevâbıdır. Pazarköy kazâsına tâbi‘ Silös karyesi ahâlîsinden taht ı tevkîfe alınan Ermeniler hakkında cihet i adliyyece cereyân eden mu‘âmeleyi mübeyyin Vilâyet İstînâf Müdde‘î i Umûmîliği’nden yazılan der kenârın bir sûreti leffen takdîm kılındı. Ol bâbda emr ü fermân hazret i men lehü’l emrindir.
Fî 22 Şa‘bân sene [1]332
ve
Fî 3 Temmuz sene [1]330
Hüdâvendigâr Vâlîsi
İmzâ

DH. EUM. EMN, 87/21_3
Hüdâvendigâr Vilâyeti
Mektûbî Kalemi
Numara:
Der kenâr Sûretidir
İşbu telgraf nâmede beyân ve mu‘teberân oldukları iddi‘â olunan eşhâs iki jandarmayı katl ve itlâf ve bir mülâzımı esîr eden ve iki seneden beri Pazarköy kazâsı ile havâlîsinde cinâyât ı müte‘addideyi îkâ‘ etmek sûretiyle vâdî i şekâvetde olub kısmen firârî ve kısmen mevkûf bulunan eşkıyâya akçe, me’kûlât ve meşrûbât i‘tâ etmekle ve anları hânelerine kabûl ve ihfâ sûretiyle mu‘âvenet ve yataklık eyledikleri ihbâr ve iddi‘â edilmiş olması üzerine Pazarköy nâm ı digeri Orhangâzî Kazâsı Bidâyet Mahkemesi Müdde‘î i Umûmîliği’nce ikâme i da‘vâ edilmiş ve istintâkan cereyân eden tahkîkât netîcesinde kânûnen istihsâl edilen delâ’ile binâ’en müstantiklikçe tevkîf ve hey’et i ithâmiyyece cinâyetle ithâm edilerek Hüdâvendigâr Mahkeme i İstînâf Cezâ Dâ’iresi’ne berây i muhâkeme sevkolunmuşlardır.
Şu hâlde haber verildiği gibi Tabur kumandanı tarafından tevkîf olunmayub kânûn me’mûru olan müstantik tarafından usûlen tevkîf edilmiş ve tevkîf i vâki‘ de karâ’in i mâddiyye ve delâ’il i kânûniyeye dahî müstenid olduğu evrâk ı muhâkeme ile mütebeyyin ve mütehakkıkdır. Muhâkemelerinin uzamasının esbâbına gelince: ibtidâ’en ve muhâkemeten iddi‘â edildiği üzre Bursa murahhasası ve ona tâbi‘ olan sâ’ir zevâtın tertîb ve teşvîki üzerine bidâyeten ve istintâkan edâ yi şahâdet eylemiş olan şühûd ve kısmen harekât ı şekâvet kârânelerini i‘tirâf eyleyen müttehimler ile şühûd i merkûme müttehiden ve müttefikan esnâ yi muhâkemede ifâdât ve şahâdât ı mazbûta i istintâkiyyelerinden rücû‘ ve nükûl ile ifâde ve şahâdât ı mazbûtaları darb ve kerhe müstenid olduğu iddi‘â ve müdâfa‘a olunmuş ve birtakım müdâfa‘a şühûdu da irâ’e edilmiş olmasına nazaran kânûnen mukaddes olan müdâfa‘a kısmının tedkîki ve taleb eyledikleri vechile müdâfa‘a şühûdunın da celb ve istişhâdı kânûnen vâcib olduğu gibi tahkîkât ı evveliyyede ihtiyâri olarak temâmen şakîleri ta‘rîf ve ta‘yîn ve anlara yataklık eylediklerini de irâ’e sûretiyle edâ yi şahâdet eyledikleri ve bi’l âhire rücû‘ ve nükûlleri hâricdeki kuvvetin te’sîriyle vukû‘a geldiğine vâkıf ve ma‘lûmâtı olduğu muhâkemeten anlaşılan kesânın da celb ve istişhâdı ve hukûk ı umûmiyyenin muhâfazası hükm i kânûn ve usûl i muhâkeme iktizâsından olduğu müstağnî i arz ve îzâhdır.
Şu ahvâl ve zarûriyyât ı kânûniyyeye nazaran haber verildiği gibi jandarma tabur kumandanının te’sîri veyâhûd bir tarafının müdâhelesiyle olmayıp sırf imtidâd ı mevkûfiyyetleri ve muhâkemelerinin esbâb ı te’ehhürleri hukûk ı umûmiyyenin hederine ve müttehimlerin lehine hidmet maksadıyla müttehimleriyle hukûk ı umûmiyye şühûdunun ifâdât ve şahâdât ı evveliyyelerinden nükûl ve rücû‘ etmiş olmalarından münba‘isdir.

DH. EUM. EMN, 87/21_2
Tevzî‘ i adâlet ve ihkâk ı hakka me’mûr olan mehâkime her husûsda birkat dahâ kemâl i istiklâl ve bî tarafî ile hareket etmekte ve gâye i kânûniyyesi dahî usûl ve kânûnun imkânı derecesinde biran evvel muhâkeme i vâkı‘ayı netîcelendirmekten ibâret bulunduğu ma‘rûzdur.
Fî 3 Temmuz sene [1]330

DH. EUM. EMN, 87/21_4
Dâhiliye Nezâreti Emniyyet i Umûmiyye Müdîriyyeti
1 Temmuz sene [1]330
(Şifre)
Hüdâvendigâr Vilâyetine
Pazarköy kazâsına tâbi‘ Silös karyesinde bulunan böcek hâne ve harîr dest gâhı sâhiblerinden ba‘zı Ermeni mu‘teberânının eşkıyâya yataklık etmekte oldukları iddi‘âsıyla jandarma taburu kumandanı tarafından bi’t tevkîf Bursa’ya sevk ve cihet i adliyyeye teslîm edilerek haklarında mevkûfen ta‘kîbât ı kânûniyye icrâ edilmekte bulunduğu ve istimâ‘ edilen şühûd i merkûmânın fi‘l i müdde‘â bihe mücâseretlerine dâ’ir bir gûne şahâdetde bulunmadıkları hâlde kumandan ı mûmâ ileyh tarafından tekrâr birçok şâhid irâ’e edilmek ve mahkemece de bunların birer birer celb ve şahâdetine mürâca‘at olunmak sûretiyle mevkûfiyyetlerinin temâdîsine sebebiyyet verilmekde olduğu haber verildiğinden tahkîkât ı lâzıme icrâsıyla mâhiyyet i mes’elenin ve esbâb ı tevkîflerinin serî‘an inbâsı

Özet

Hüdâvendigar vilayetinin Pazarköy kazasından olup suçsuz olarak tevkif edildikleri iddia olunan Ermeniler’in eşkiyaya yataklık ettikleri için tutuklandıkları ve mahkemelerinin usûlü dairesinde cereyan etmekte olduğu.

1332.Ş.22

DH.EUM. EMN 87/21 Belge No: 1,2,3,4

kaynak: T.C. başbakanlık devlet arşivleri genel müdürlüğü.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: