ERMENİ TEHCİRİN SEBEPLERİ VE ALINAN TEDBİRLER-76

902_1
DH. MUİ. 2 2/84_13
Umûm Erkân ı Harbiyye Dâ’iresi
Merkez Şu‘besi
Adana’da Kuvve i Mürettebe Kumandanı Mîralay Mehmed Ali
Bey’den Mevrûd Fî 30 Temmuz, sene [1]325 Târîhli
Telgraf nâmenin Sûretidir.
İdâre i Örfîce istenilen eşhâs polis ve zâbıtanın afvolunmaz tedbîrsizlikleri eseri olarak derdest edilemediğinden ve kasabanın mevki‘ i coğrâfiyyesi de merkûmlara yardım etdiğinden firâr etmişler ve yalnız bunlardan Serkis oğlu Delon ile Çolak oğlu Oseb hükûmete getirilmişidi. Delon’un ashâb ı haysiyyet ve mütemevvilândan olduğu beyânıyla asâkir i Osmâniyyeye lahm vermekde olduğundan ilişiğinin kat‘ı zımnında hey’et i idâre muvâcehesinde dünki gün sâ‘at sekizde hükûmete gelmek üzere müsâ‘ade istenilmiş ve Bastilüsyan(?) Baba(?) ağalar tarafından kefâlet edilerek hey’etce de tasdîk edilmekle ve merkûmun rüfekâ yı sâ’iresinin derdesti husûsunda şefâ‘atcilere men‘ i hizmetlerinde istifâde me’mûl bulunmağla ruhsat verilmiş ve mu’ahharan merkûm Delon’un firârîlere iltihâk etdiği ve talebine dâhil olmayan beş on ayak takımının dahi bunlarla birleşdiği ve kasabada ve civârında müsellahan dolaşdıkları mevsûkan haber alınması üzerine itâ‘atsizlerin vesâ’it ı fevkal‘âdeye mürâca‘at etmeksizin derdestlerine bir çâre taharrîsi içün dünki gün rü’esâ yı rûhâniyye ile mu‘teberân ı mahalliyye hükûmete celb ve müzâkerât ı lâzime icrâ edildikde bu sabâh hâricde ictimâ‘ ve netîceyi hükûmete teblîğ içün mühlet almışlar idi. Netîce i ictimâ‘da içlerinden Ermeni ve Katolik ve Protestan re’îs i rûhânîlerini bi’t tevkîl firârîlerin bulunduğu mahalle gönderilmişler evvelce derdest edilip mevkûf bulunan Oseb’in kuvve i kâfiye tertîb olunarak gönderileceği bir sırada ya‘nî sâ‘at sekiz buçuk râddelerinde rü’esâ yı mûmâ ileyhin hükûmete bi’l vürûd firârîlere çok nasâyihde bulunmuş ise de merkûmun Maraş’daki Dîvân ı Harb i Örfî’nin mevkûflarına ve en ziyâde hristiyanlara mu‘âmelât ı istisnâ’iyye ve gaddârânede bulunarak darb u tahkîr gibi işkencelerde bulunduklarını işitmekde olduklarından son derecede dûçâr ı hirâs ü heyecân olduklarını ve Dîvân ı mezkûreye kat‘iyyen emniyyetleri olmayıp eger İstanbul’dan buraya, mahsûs bir hey’et gönderilirse her vechile da‘vete ve hükûmetin her emrine itâ‘ate âmâde bulunduklarını pek ziyâde olarak beyân etmişler rü’esâ yı mûmâ ileyhimin vürûdundan yarım sâ‘at evvel bâlâda zikri geçen Oseb’in sevki zâbıtaya emrolunmuşiken fart ı batâ’etinden nâşî derhâl davranamayan zâbıtanın sû’ i tedbîrinden haber alan şahsın ta‘allukâtından bir kaç kadın firârîlere iltihâk edip martin ve yerli tüfenkiyle müsellah onbeş yirmi kişi ile onlara iltihâk eden çoluk çocukla bir şirzime i ahâlî zâbıtayı bi’l ihâfe taht ı nezâretdeki şahsı alarak götürdükleri ve bu esnâda da kendilerini nasîhate çıkan re’îs i rûhânîlerin beyânına nazaran mûmâ ileyhe şütûm ı galîza yağdırarak savuşdukdan sonra sükûn ı tâm avdet eylediği berây ı ma‘lûmât arz ve irâdelerine intizâr olunur. Fermân.
Aded
1009
Harbiye Nezâret i Celîlesine
29 Temmuz, sene [1]325 târîhli Zeytun Kaymakâmlığı’ndan Maraş Kumandanlığı’na keşîde kılınan telgraf nâme sûreti aynen bâlâya naklolunduğu ma‘rûzdur.

Özet

Zeytun’da mukim Ermenilerin ahvali, burada çıkan hadiseler ve Ermenice çıkan gazetelerin neşriyatı.

1327.Ş.27

DH. MUİ. 2-2/84

kaynak: T.C. başbakanlık devlet arşivleri genel müdürlüğü.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: