ERMENİ TEHCİRİN SEBEPLERİ VE ALINAN TEDBİRLER-104

1079_1
ZB, 47/11_2
Bâb-ı Âlî
Dâ’ire-i Hâriciyye
Mektûbî Kalemi
Aded
567
Huzûr-ı Sâmî-i Hazret-i Sadâret-penâhî
Ma‘rûz-ı çâkeri kemîneliridir
Taşnaksagan nâm Ermeni komitesinin merkez şu‘besi Boston şehrinde olub New York ve Paris ve Londra’da ve Cenevre şehirleriyle Bulgaristan ve Kıbrıs’da dahi birer şu‘beleri mevcûd olduğu ve mezkûr şu‘benin riyâset ve kitâbetine ve kasa-dârlığına kimlerin ta‘yîn edildiği ve komite mukarrerâtının kimler ve ne sûret ve vesâ’it ile Ermeni erbâb-ı fesâdına teblîğ ve ta‘mîm olunduğu hakkında icrâ edilen tahkîkâtı ve mezkûr komitenin tahsîl-dârlığına ta‘yîn ve Bank-ı Osmânî’ye mukaddemâ dâhil olmasından dolayı Amerika’ya teb‘îd kılınmış olan Onnik Baltacıyan nâm şahsın New York’da ba‘zı rüfekâsına vukû‘ bulan ifâdâtına nazaran mezkûr komitenin Bulgaristan Şu‘besi Re’îsi Antranik ve şerîki Mercamyan ismindeki şahısların el-yevm Der-sa‘âdet’de bulundukları ve işbu komite a‘zâsından Toros Keçeyan’ın üç dört mâh mukaddem Tiflis’den Van’a azîmetle kendisine Keldâni papası süsünü vermekde bulunduğu anlaşıldığını şâmil Washington Sefâret-i Seniyyesi’nden vârid olan tahrîrâtın sûreti leffen takdîm kılınmakla emr ü fermân hazret-i veliyyü’l-emrindir.
Fî 5 Rebî‘ü’l-âhir sene [1]326
ve
Fî 23 Nisan sene [1]324
Hâriciye Nâzırı
İmzâ

ZB, 47/11_1
Bâb-ı Âlî
Dâ’ire-i Hâriciyye
Mektûbî Kalemi
Aded
Fî 3 Nisan Sene [1]324 Târîhiyle Washington Sefâret-i Seniyyesinden Vârid Olan Tahrîrâtın Sûretidir.
Memâlik-i Mahrûse-i Şâhâne’de envâ‘-ı harekât-ı fesâdiyye ve ihtilâl-cûyâneye teşebbüs maksad-ı hâ’inanesiyle teşekkül etmiş olub Der-sa‘âdet’deki a‘zâ-yı muhâberesinin esâmîsi mukaddemâ arz u iş‘âr kılınmış olan Taşşnaksagan nâm Ermeni komitesi hakkında icrâ kılınmakda olan tahkîkât-ı mû-şikâfâne netîcesinde sâlifü’l-arz komitenin merkez şu‘besi Amerika’nın Boston şehrinde olub New York ve Paris ve Londra ve Cenevre şehirleriyle Bulgaristan’da ve Kıbrıs cezîresinde dahi birer şu‘beleri mevcûd olduğu ve Kânûn-ı Sânî-i Efrencî ibtidâsında Boston’daki merkez komitesi riyâsetine Hayık Serdaryan nâmında an-asl Tiflis ahâlîsinden bir şahsın ve komite kitâbetine Sivaslı Agob Boyacıyan ve kasadârlığına Kirkor Çakmakçıyan nâmındaki melâ‘înin ta‘yîn kılındığı ve New York’daki şu‘benin mahall-i idâreşi Şark Yirmi Yedinci Sokak’da yüz otuz sekiz numaralı apartmanda bulunduğu ve komitenin mukarrerât-ı vâkı‘ası evvel-emirde İsviçre’deki şu‘be riyâsetine ve ba‘dehû Varna Ermeni Komitesi’ne ve oradan Tiflis’e ve Tiflis’den dahi hudûd-ı hâkânîden amele kıyâfetinde imrâr ettirilen seyyâr hafiyyeleriyle Anadolu’da Ermenilere ve ba‘zan dahi Kıbrıs’daki Hınçakyan Komitesi’nin delâleti ve Mersin ve İskenderun tarîkıyla i‘zâm olunan me’mûrîn-i mahsûsa vâsıtasıyla Ermeni erbâb-ı fesâdına teblîğ ve tefhîm ve cerâ’id ve neşriyyât-ı muzırrası dahi vesâ’it-i ma‘rûza ile neşr ve ta‘mîm edilmekde olduğu mukaddemâ Bank-ı Osmânî’ye dâhil olarak bi’l-âhire Amerika’ya teb‘îd olunan eşhâsdan olub epeyce müddet İsviçre ile Bulgaristan arasında geşt ü güzâr ve geçenlerde Romanya’ya dahi azîmetle teşebbüsât-ı hâ’inâneye ibtidâr eylemiş ise de nâ’il-i muvaffakıyyet olamayarak ahîren New York’a avdet etmiş ve sâlifü’l-arz Taşnaksagan Komitesi’nin tahsîldârlığına ta‘yîn kılınmış olan tahmînen kırk yaşında uzun boylu siyah saçlı sakalı ve bıyığı matrûş ve Onnik Baltacıyan nâmıyla ma‘rûf bir şahsın New York’da ba‘zı rüfekâsına sûret-i mahremânede vukû‘ bulan ifâdâtına nazaran Taşnaksagan Komitesi’nin Bulgaristan Şu‘besi Re’îsi Antranik ve şerîk-i mel‘aneti Mercamyan nâm eşhâsın el-yevm el-yevm Der-sa‘âdet’de bulundukları ve bunların Bulgar pasaportlarıyla ve Köstence tarîkıyla Der-sa‘âdet’e fürce-yâb-ı duhûl oldukları ve yine mârrü’l-arz komite a‘zâsından Toros Keçeyan nâmında ve tahmînen otuz yaşında İngilizce ve Fransızca ve Türkçe ve Bulgarca tekellüm ve kitâbete muktedir bir şahsın üç dört mâh mukaddem Tiflis’den Van’a azîmetle kendisine Keldâni papası süsü vermekde ve bunun el-ân vilâyet-i müşârün-ileyhâ dâhilinde ikâmet etmekde bulunduğu istihbâr kılınmış ve Amerika’da bulunan sâ’ir ihtilâl komiteleri gibi mârrü’l-arz komitenin dahi ahvâl ü harekâtı nazar-ı takayyüd ve tarassud altında bulundurulmakda ve men‘-i mefsedetleri esbâbına hasbe’s-sâdâka teşebbüsde zerrece tecvîz-i kusûr ve terâhî edilmemekde bulunduğundan sâye-i muvaffakıyyet-vâye-i hazret-i veliyy-i ni‘met-i a‘zamîde bu bâbda istihsâl olunacak netâyicin pey-der-pey huzûr-ı âlî-i cenâb-ı nezâret-penâhîlerine arz u iş‘ârı tabî‘î bulunmuş olmakla ol bâbda.
Aslına Mutabıkdır
İmzâ

ZB, 47/11_3
Bâb-ı Âlî
Dâ’ire-i Sadâret-i Uzmâ
Mektûbî Kalemi
Aded
44
Zabtiye Nezâret-i Celîlesine
Devletlü efendim hazretleri
Taşnaksagan nâm Ermeni komitesinin merkez şu‘besi Boston şehrinde olub New York ve Paris ve Londra’da ve Cenevre şehirleriyle Bulgaristan ve Kıbrıs’da dahi birer şu‘beleri mevcûd olduğu ve mezkûr şu‘benin riyâset ve kitâbetine ve kasadârlığına kimlerin ta‘yîn edildiği ve komite mukarrerâtının kimler ve ne sûret ve vesâ’it ile Ermeni erbâb-ı fesâdına teblîğ ve ta‘mîm olunduğu hakkında icrâ edilen tahkîkâtı ve mezkûr komitenin tahsîldârlığına ta‘yîn ve Bank-ı Osmânî’ye mukaddemâ dâhil olmasından dolayı Amerika’ya teb‘îd kılınmış olan Onnik Baltacıyan nâmındaki şahsın New York’da ba‘zı rüfekâsına vukû‘ bulan ifâdesine nazaran mezkûr komitenin Bulgaristan Şu‘besi Re’îsi Antranik ve şerîki Mercamyan ismindeki şahısların el-yevm Der-sa‘âdet’de bulundukları ve işbu komite a‘zâsından Toros Keçeyan’ın üç dört mâh mukaddem Tiflis’den Van’a azîmetle kendisine Keldâni papası süsü vermekde bulunduğu anlaşıldığına dâ’ir Washington Sefâret-i Seniyyesi’nden Hâriciye Nezâret-i Celîlesi’ne gelen tahrîrâtın sûreti nezâret-i müşârün-ileyhânın 5 Rebî‘ü’l-âhir sene [1]326 ve 567 numaralı tezkiresiyle berâber leffen savb-ı devletlerine tisyâr kılınmakla me’âllerine nazaran serî‘an bi’t-tahkîk iktizâ-yı hâlin îfâsıyla netîcesinin inbâ ve melfûfun i‘âdesine himmet buyurulması siyâkında tezkire-i senâverî terkîm kılındı efendim.
Fî 9 Rebî‘ü’l-âhir sene [1]326
Fî 17 Nisan sene [1]324
Sadr-ı a‘zam
İmzâ

Özet

Taşnaksagan Ermeni Komitesı’nın merkezinin Boston’da olduğu ve diğer şubelerinin yerleri ve Anadolu’daki faaliyetleri hakkında bilgi.

1324.S.27

ZB. 47/11

kaynak: T.C. başbakanlık devlet arşivleri genel müdürlüğü.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: